သတိုး
၁၄. ၁၀. ၂၀၂၆
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဒေသတွင်း ကြားဝင်ညှိနှိုင်းစေ့စပ်ပေးမှု (Mediation) ကြိုးပမ်းချက်များကို အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်လာနေပြီဖြစ်ပြီး၊ ဤအချက်သည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်လည်း သက်ဆိုင်မှုရှိလာမည် ဖြစ်သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများကို ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးရာတွင် ရှေ့ဆောင် လုပ်ကိုင်ခဲ့ဖူးသည့်အတွက် နာမည်ကျော်ကြားသည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံအတွင်း အုပ်စုဖွဲ့ တိုက်ခိုက်နေမှုများအကြား ဂျပန်အရာရှိများက အောင်မြင်စွာ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနိုင်ခဲ့ပြီး၊ ပဋိပက္ခချုပ်ငြိမ်းရေး နိုင်ငံတကာ၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို အထောက်အကူ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် တိုကျိုအစိုးရသည် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနအောက်၌ ယခုနှစ် မတ်လက တည်ထောင်ခဲ့သည့် နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင်စေ့စပ်မှု ယူနစ် (International Peace Mediation Unit) နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလက စတင်ဖွဲ့စည်းခဲ့သော ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအသင်း (Parliamentary Association for Peace Mediation) တို့မှတစ်ဆင့် ၎င်းတို့၏ ကြားဝင်စေ့စပ်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်ရန် ကြိုးပမ်းနေသည်။ ဤကိစ္စရပ်များနှင့် သီးခြားစီအနေဖြင့်လည်း Sasakawa Peace Foundation (ဆာဆာကာဝါ ငြိမ်းချမ်းရေး ဖောင်ဒေးရှင်း) သည် ထိုကာလဝန်းကျင်မှာပင် ကြားဝင်စေ့စပ်မှုကို အထောက်အကူပြုသည့် စင်တာတစ်ခုကို တည်ထောင်ခဲ့ပြီး၊ ဂျပန်ဘက်မှ ဩဇာကြီးသူများအနေဖြင့် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင်စေ့စပ်မှုများတွင် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် နောက်ထပ်လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ထပ်မံဖန်တီးပေးခဲ့သည်။
ဤဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် သက်ဆိုင်မှုရှိနေသည်။ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ဂျပန်သည် ပေါ်လွင်မှုမရှိစေဘဲ တိတ်တဆိတ် ဆောင်ရွက်သည့် ချဉ်းကပ်ပုံ (Low-profile approach) ကို ကျင့်သုံးခဲ့သော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်သည်။ ၎င်းပုံစံကို အဆက်အသွယ်ကောင်းမွန်ပြီး နာမည်ကျော်ကြားသည့် ဂျပန်လူမျိုး လူမှုကူညီရေးအလှူရှင် ယိုဟေး ဆာဆာကာဝါ (Yohei Sasakawa) က ဂျပန်၏ ‘တိတ်ဆိတ်သော သံတမန်ရေးရာ’ ဟု တင်စားဖော်ပြခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ဇွန်လအတွင်းက ပြုလုပ်ခဲ့သော အော်စလိုဖိုရမ် (Oslo Forum) ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဝိုင်းဝန်းဆွေးနွေးပွဲတွင် ပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ ကိုယ်တိုင်လည်း သြဂုတ်လအတွင်း နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့ကာ၊ စက်တင်ဘာလတွင်လည်း ဂျပန်လွှတ်တော်အမတ် နှစ်ဦး မြန်မာနိုင်ငံ၏ ရုံးစိုက်ရာမြို့တော်နေပြည်တော်သို့ သွားရောက်ခဲ့ကြသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာအောင် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးရန် ကမ်းလှမ်းခဲ့သည်။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဘင်္ဂါလီလက်နက်ကိုင် ARSA အရေးအတွက် နှိမ်နင်းမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ အနောက်နိုင်ငံများက မြန်မာနိုင်ငံကို ရှုတ်ချခဲ့ချိန်တွင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် ပုဂ္ဂလိကအဖွဲ့အစည်းများမှတစ်ဆင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း လူ့အခွင့်အရေးကို မြှင့်တင်ပေးရန် ကြိုးပမ်းခဲ့သည်။
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် တပ်မတော်နှင့် ရခိုင်လက်နက်ကိုင် (AA) အကြား အလွတ်သဘော လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က AA ကို အရပ်သားအစိုးရက အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားခဲ့သော်လည်း ဤသို့ ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ အာဏာထိန်းသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်းတွင်လည်း ၎င်းသည် တပ်မတော်နှင့် AA အကြား ဆက်လက် ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးခဲ့ပြီး ၂၀၂၂ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလတွင် အခြားသော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တစ်ရပ်ကိုပါ အောင်မြင်စွာ ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။
အဆိုပါ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် တစ်နှစ်ခန့် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် AA က ထိုးစစ်အသစ်တစ်ခုကို စတင်ခဲ့ကာ တအာင်းလက်နက်ကိုင် (TNLA) နှင့် ကိုးကန့်လက်နက်ကိုင် (MNDAA) တို့ပါဝင်သည့် “ညီနောင်မဟာမိတ်သုံးဖွဲ့” နှင့်အတူ Operation 1027 (၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေး) တွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းတွင် AA သည် ချင်းပြည်နယ်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ မြို့နယ်များကို စတင်သိမ်းပိုက်လာခဲ့ရာ တပ်မတော်အတွက် နယ်မြေဆုံးရှုံးမှု အမြောက်အမြား ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
မြန်မာ့တပ်မတော်အတွက်မူ AA နှင့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားခြင်းသည် နိုင်ငံတကာ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုအပေါ် ၎င်းတို့၏ အမြင်ကို ရေရှည်သက်ရောက်မှု ဖြစ်စေခဲ့သည်။ အာဏာရအစိုးရ အနေဖြင့် အထူးသဖြင့် ၂၀၁၇ ခုနှစ် ဘင်္ဂါလီအရေးနောက်ပိုင်းတွင် နိုင်ငံတကာ ပုံရိပ်ကောင်းလာစေရန်နှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ၎င်းတို့၏ ပုံရိပ်ကို ပြန်လည်ထူထောင်ရန် ဤအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကို အသုံးချလိုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ သို့သော် ၂၀၂၂ ခုနှစ် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးက AA အား ဒေသတွင်း ထောက်ခံမှုကို ခိုင်မာစေရန်၊ တပ်ဖွဲ့များကို စုစည်းရန်နှင့် နောက်ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်၏ ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း စစ်ရေးစွမ်းဆောင်ရည် အားနည်းချက်များကို အခွင့်ကောင်းယူကာ သဘောတူညီချက်ကို ဖောက်ဖျက်၍ ထိုးစစ်ကို ပြန်လည်စတင်ရန် အခွင့်အလမ်း ပေးလိုက်သကဲ့သို့ ဖြစ်စေခဲ့သည်။
ဤအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ပျက်ပြားသွားခြင်းက မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှု ကြိုးပမ်းချက်များကို အကြီးအကျယ် ထိခိုက်စေခဲ့ပြီး၊ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများသည် ၎င်းတို့၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်ရာတွင် ပိုမို အလုပ်မဖြစ်တော့ကြောင်း တည်ဆဲအစိုးရက ရှုမြင်လာစေရန် ဦးတည်သွားစေခဲ့သည်။ ထို့အပြင် ပြင်ပ ကြားဝင်စေ့စပ်သူများအပေါ် AA ၏ ယုံကြည်မှု ကင်းမဲ့လာမှုလည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြားဝင်စေ့စပ်မှုကြောင့် ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းရှိ လားရှိုးမြို့ကို MNDAA ထံမှ အာဏာရအစိုးရလက်သို့ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ရခြင်း (၂၀၂၅ ခုနှစ်) သည် ပြင်ပမှ ကြားဝင်ဖန်တီးပေးသည့် အစီအစဉ်များအပေါ် AA ၏ သံသယကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့ပြီး ဆွေးနွေးပွဲစားပွဲဝိုင်းသို့ ပြန်လာလိုစိတ်ကို လျော့ပါးစေခဲ့ဖွယ်ရှိသည်။
နိုင်ငံတကာက ကြားဝင်စေ့စပ်ပေးသည့် အခြားအပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး တစ်ရပ်အပေါ် အာဏာရအစိုးရဘက်က သံသယရှိနေသော်လည်း မစ္စတာ ဆာဆာကာဝါ၏ နေပြည်တော်သို့ မကြာသေးမီက သွားရောက်ခဲ့မှုက မြန်မာ့တပ်မတော်အနေဖြင့် ပြင်ပမှ ကူညီ ညှိနှိုင်း လုပ်ဆောင်ပေးသည့် သဘောတူညီချက်များကို လုံးဝ အပြီးတိုင် ပယ်ချထားခြင်း မရှိသေးကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ အခြားသော အဓိက အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ဂျပန်နိုင်ငံသည် ပိုမိုယုံကြည်စိတ်ချရပြီး အတင်းအကျပ် ဖိအားပေးမှု နည်းပါးသည့် နိုင်ငံတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ခံရသည်။ ဤအချက်က ပြည်တွင်းစစ်ပွဲအတွင်း နှစ်ဖက်စလုံး လက်ခံနိုင်သော ကြားဝင်စေ့စပ်သူတစ်ဦးအဖြစ် ဂျပန်နိုင်ငံအား ပိုမိုယုံကြည်အားထားရမှု (Credibility) ကို ပေးစွမ်းနေသည်။
ဂျပန်နိုင်ငံသည် ငြိမ်းချမ်းရေးသံတမန်ရေးရာတွင် ၎င်း၏ ပါဝင်မှုကို ပိုမိုတိုးမြှင့်လာသည်နှင့်အမျှ၊ မြန်မာ့အရေးကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရာတွင် အာဆီယံအနေဖြင့် ဂျပန်ကို ထိရောက်သော မိတ်ဖက်တစ်ခုအဖြစ် တွေ့ရှိလာနိုင်ပေသည်။ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်နေ့က အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တိုးတက်မှုအခြေအနေများကို တိုင်းတာရန်အတွက် စံနှုန်းများ (Benchmarks) ရေးဆွဲရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ဤအချက်က ကြားဝင်စေ့စပ်မှုနှင့် ပဋိပက္ခဆန်းစစ်လေ့လာမှုဆိုင်ရာ လက်တွေ့ကျသော အတွေ့အကြုံများ လိုအပ်နေကြောင်းကို မီးမောင်းထိုးပြနေသည်။
ယခင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး ကြိုးပမ်းမှုများအပါအဝင် ဂျပန်နိုင်ငံ၏ “ကခဲဟရှိ” (kakehashi – တံတားထိုးခြင်း) ချဉ်းကပ်ပုံစံဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နှစ်ရှည်လများ ဆက်ဆံခဲ့သည့် အတွေ့အကြုံများသည် အာဆီယံအတွက် အဆိုပါ စံနှုန်းများကို ရေးဆွဲရာတွင် အသုံးဝင်သော လက်တွေ့သင်ခန်းစာတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်ပေသည်။
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော လမ်းကြောင်းအချို့လည်း ရှိနေပါသည်။ ဂျပန်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတို့သည် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင်စေ့စပ်မှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် စွမ်းရည်မြှင့်တင်ရေးတို့တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို တိုးမြှင့်ရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင် သဘောတူညီခဲ့ကြပြီး၊ တိုကျိုမြို့တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သော လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များအသင်း၏ အစပျိုး အစည်းအဝေးသို့ စင်ကာပူသံရုံးမှ ကိုယ်စားလှယ်အချို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အာဆီယံနိုင်ငံများသည် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် သာယာဝပြောရေးတို့အတွက် “မှန်ကန်သည့်အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်ပေးလိမ့်မည်” ဟူသော အချက်နှင့်ပတ်သက်၍ ဂျပန်နိုင်ငံအပေါ် အတန်အသင့် မြင့်မားသော ယုံကြည်မှုကို ထားရှိကြသည်။ ဤအချက်က အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို မည်သည့်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံက ယူသည်ဖြစ်စေ ဂျပန်နိုင်ငံအနေဖြင့် တည်ငြိမ်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော မိတ်ဖက်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်နိုင်ရန် ကူညီပေးပါလိမ့်မည်။
မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်တွင် အရေးပါသော ပြင်ပကူညီသူတစ်ဦးအဖြစ် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အခန်းကဏ္ဍ တိုးပွားလာနေသည်နှင့်အမျှ၊ တိုကျိုအစိုးရသည်လည်း ဤလုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း တရုတ်နိုင်ငံ၏ လွှမ်းမိုးမှု တိုးချဲ့လာနေမှုကို အထူးသတိပြု စောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည်။ သို့သော် ဂျပန်နိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မတူညီသော ကြားဝင်စေ့စပ်မှုပုံစံတစ်မျိုးကို ကမ်းလှမ်းထားသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား ပဋိပက္ခကာလအတွင်း ၎င်း၏ ရွှေ့ပြောင်းသံတမန်ရေး (Shuttle diplomacy) ဖြင့် ပြသခဲ့သည့်အတိုင်း အရှေ့တောင်အာရှတွင် ငြိမ်းချမ်းရေး ကြားဝင်စေ့စပ်မှု အခန်းကဏ္ဍကို ချဲ့ထွင်လာနေသော တရုတ်နှင့် ကွာခြားသည်။ တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာ့အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးများတွင် အထင်ရှားဆုံး ပြင်ပအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သော်လည်း၊ ၎င်း၏ ချဉ်းကပ်မှုမှာ အာဆီယံဦးဆောင်သည့် ကြိုးပမ်းမှုများကို အားပေးကူညီခြင်းထက် နှစ်နိုင်ငံချင်း ဆက်ဆံရေး (Bilateral engagement) ကိုသာ ပိုမိုအားသန်ခဲ့သည်။
ဂျပန်နိုင်ငံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှုဆိုင်ရာ ချဉ်းကပ်ပုံတွင် ခိုင်မာသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးထောက်ပံ့ငွေ (Official Development Aid – ODA) အစိတ်အပိုင်း ပါဝင်နေသည်။ ၎င်းက ရေရှည် ပဋိပက္ခ ကာကွယ်ရေးအတွက် လူ့လုံခြုံမှု (Human security) ၏ အရေးပါပုံနှင့် ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များအတွက် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အကျိုးအမြတ်များ ပံ့ပိုးပေးရေးကို အလေးပေးဖော်ပြသည်။ ထို့အပြင် ဂျပန်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဂျပန်ကုမ္ပဏီပေါင်း ၃၀၀ ခန့် ဆက်လက် ရပ်တည်လုပ်ကိုင်နေဆဲဖြစ်ကာ သိသာထင်ရှားသော ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဤအချက်က တိုကျိုအစိုးရအား ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသော စီးပွားရေးအရ ဖိအားပေးနိုင်စွမ်း (Economic leverage) ကို ပေးစွမ်းနေသည်။
အာဆီယံနိုင်ငံများသည် ငြိမ်းချမ်းရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် သာယာဝပြောရေးတို့အတွက် မှန်ကန်သည့်အလုပ်ကို လုပ်ဆောင်ပေးလိမ့်မည်ဟု ဂျပန်နိုင်ငံအပေါ် အတန်အသင့် မြင့်မားသော ယုံကြည်မှုကို ထားရှိကြသည်။ ဤအချက်က အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ကို မည်သည့်အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံက ထမ်းဆောင်သည်ဖြစ်စေ ဂျပန်အနေဖြင့် တည်ငြိမ်ပြီး ယုံကြည်စိတ်ချရသော မိတ်ဖက်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက်ရပ်တည်ရန် အထောက်အကူ ဖြစ်စေပါလိမ့်မည်။
ထို့အတူ ဂျပန်နိုင်ငံ၏ မင်ဒါနာအို (Mindanao) ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွင် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာအောင် ပါဝင်ခဲ့မှုကပင် ရေရှည်ငြိမ်းချမ်းရေး တည်ဆောက်မှု ကြိုးပမ်းချက်များကို ရပ်တန့်မသွားဘဲ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်စွမ်းရှိကြောင်း သက်သေပြနေသည်။ ယင်းအပြင် ဂျပန်နိုင်ငံတွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် အရေးပေါ် ကူညီကယ်ဆယ်ရေး အကူအညီများအတွက် အာဆီယံယန္တရားများနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့သည့် နှစ်ရှည်လများ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ အတွေ့အကြုံများလည်း ရှိသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ဂျပန်နိုင်ငံသည် ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယား အငြင်းပွားမှုကာလအတွင်း အာဆီယံ စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့များအတွက် ၎င်း၏ တရားဝင်လုံခြုံရေး အကူအညီပေးရေးအစီအစဉ် (Official Security Assistance – OSA) မှတစ်ဆင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပံ့ပိုးမှုများကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့ဖူးသည်။
ထို့ကြောင့် တိုကျိုအစိုးရအနေဖြင့် အာဆီယံ၏ ဦးဆောင်မှုကို လွှဲယူခြင်းမရှိဘဲ အာဆီယံဦးဆောင်သော လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုကို မည်သို့ ကူညီပံ့ပိုးရမည်ကို ကောင်းစွာ နားလည်ထားပြီး ဖြစ်သည်။ ဤကဲ့သို့သော ပုံစံမျိုးဖြင့် ဂျပန်သည် အာဆီယံ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများအတွက် တိတ်ဆိတ်သော မိတ်ဖက်တစ်ဦးအဖြစ် ရပ်တည်နိုင်မည်ဖြစ်ပြီး၊ အာဆီယံက မြန်မာ့ဆွေးနွေးပွဲ လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဦးဆောင်လမ်းဖောက်ရာတွင် လိုအပ်သည့် ကြားဝင်စေ့စပ်မှု အတွေ့အကြုံများနှင့် အရင်းအမြစ်များကို ပံ့ပိုးပေးသွားနိုင်မည် ဖြစ်သည်။
(စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ISEAS – Yusof Ishak Institute လက်အောက်ရှိ ASEAN Studies Centre မှ ဦးစီးထုတ်ဝေသော ဒစ်ဂျစ်တယ် လေ့လာသုံးသပ်ချက် ဝက်ဘ်ဆိုက်နှင့် သုတေသနပလက်ဖောင်း တစ်ခု ဖြစ်ပြီး အဓိကအားဖြင့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသတွင်း နိုင်ငံရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်များ၊ သုတေသီများ၏ ထင်မြင်ချက်ဆောင်းပါးများနှင့် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်များကို ဖော်ပြပေးနေသည့် ထင်ရှားသော လွတ်လပ်သည့် မီဒီယာ/သုတေသနစာစောင် တစ်ခုဖြစ်သော FULCRUM (fulcrum.sg) က ဖော်ပြသည့် “Japan’s “Silent Diplomacy” in Myanmar: A Partner for ASEAN’s Peace Process?” သုတေသနဆောင်းပါးအား MT News မူဝါဒနှင့်အညီ ဆီလျော်စွာ တည်းဖြတ်ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်ပါသည်။)
About the Author
