၁၀.၉.၂၀၂၆
Translated by Htwe Ko Tun
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသမ္မတ ဒေါ်နယ်ဒ် ထရမ့်ပ် က လာမယ့် နိုဝင်ဘာလ ကြားဖြတ်အထွေထွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလီကန်အမတ်တွေကသာ လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှာ အနိုင်ရခဲ့ရင် အရွယ် ရောက်ပြီးတဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံသားတိုင်းကို ဒေါ်လာ ၅,၀၀၀ (ပေါင်စတာလင် ၃,၇၀၀) ပေးအပ်မယ်လို့ စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်က ပြောကြားခဲ့ပြီး ဒီအစီအစဉ်ကို တကယ်သာ ဖြစ်မြောက်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရင် ဒေါ်လာ တစ်ထရီလီယံကျော် ကုန်ကျမှာဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကမ်းလှမ်းချက်ကို ထရမ့်ပ်က အမေရိကန်သမ္မတသက်တမ်းအတွင်း ပါတီရဲ့ ပထမဆုံးညီလာခံမှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာမှာ ပြောကြားခဲ့တာပါ။
ထရမ့်ပ်က အစီအစဉ်ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်မယ် ဒါမှမဟုတ် ငွေဘယ်လိုရရှိမှာကို အသေးစိတ်မပြောကြားခဲ့ဘဲ ငွေတွေကို အမေရိကန်နိုင်ငံအတွင်းမှာသာ သုံးစွဲမယ်လို့သာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီမိုကရက်တွေက ထရမ့်ပ်ရဲ့ပြောကြားချက်ကို အချည်းနှီးသောကတိ လို့ မြန်မြန်ဆန်ဆန်ပဲ တံဆိပ် ကပ်ခဲ့ကြပြီး အခြားသူတွေကလည်း ဒီလိုကတိဟာ တရားဝင်မှုရှိမရှိ မေးခွန်းထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။
အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ၂၇၀ သန်းနီးပါးရှိပြီး သူတို့ကို တစ်ဦးလျှင် ဒေါ်လာ ၅,၀၀၀ ပေးချေမှုဟာ အမေရိကန်အစိုးရအတွက် ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၃ ထရီလီယံခန့် ကုန်ကျမှာဖြစ်ပါတယ်။ သူ့ရဲ့အစီအစဉ်ဖြစ်နိုင်မဖြစ်နိုင်ဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေကို စတင်မေးမြန်းလာကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ဖေဖော်ဝါရီလမှာ အီရန်နဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ စစ်ပွဲရဲ့ အကျိုးဆက်တွေေ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် အမေရိကန်မှာ ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာခဲ့တာကိုပါ။
အီရန်ရဲ့လက်စားချေမှုက ပင်လယ်ကွေ့ဒေသ အမေရိကန်စစ်စခန်းတွေနဲ့ မဟာမိတ်တွေကို တိုက်ခိုက်တာတွေ ပါဝင်ပေမယ့် အရေးအကြီးဆုံးက ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည်တင်ပို့မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံလောက် ဖြတ်သန်းသွားလာရာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို အီရန်က အများစု ပိတ်ပစ်ခဲ့ပါတာကိုပါ။
ဒီပိတ်ဆို့မှုကြောင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ရေနံဈေးနှုန်းတွေ အတက်အကျဖြစ်စေခဲ့ပြီး ထရမ့်ပ်ဟာ သူ့ပါတီ ရဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ ဖိအားပေးမှုကို ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။
စက်တင်ဘာလ ၉ ရက်မှာ အမေရိကန်သမ္မတက ထောက်ခံသူတွေကို စစ်ပွဲဟာ ကြားဖြတ် ရွေးကောက်ပွဲပြီးမှသာ ပြီးဆုံးမှာဖြစ်ပြီး အဲဒီအချိန်အထိ ရေနံဈေးနှုန်းတွေ ကျဆင်းမှာမဟုတ်ဘူးလို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။
တက္ကဆက်မှာ မိန့်ခွန်းမပြောခင်မှာ သူက တီဟီရန်ကို နျူကလီးယားလက်နက်တွေ မတီထွင်နိုင်အောင် တားဆီးဖို့ ရေတိုစီးပွားရေး နာကျင်မှုက ထိုက်တန်တယ်လို့ ငြင်းခုံခဲ့တဲ့ ညီလာခံမှာ ထပ်ပြောခဲ့ပါတယ်။
တက္ကဆက်ပြည်နယ်၊ ဒါးလတ်စ်မှာ ကျင်းပတဲ့ ရီပတ်ဘလီကန်ညီလာခံမှာ ထရမ့်ပ်ရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ မိန့်ခွန်းဟာပဋိပက္ခရဲ့ အဓိကအချက်ကို ထိတွေ့ခဲ့ပါတယ်။ – အမေရိကန်တွေရဲ့ လူနေမှုအဆင့်အတန်း အပေါ်သက်ရောက်မှုနဲ့ သူတို့ရဲ့ သုံးစွဲနိုင်စွမ်းကို တိုးမြှင့်ဖို့ သူ့ရဲ့ကတိကဝတ်ကို ခန်းမထဲမှာ ကျယ်လောင်စွာ လက်ခုပ်တီးခဲ့ကြပါတယ်။
“ရီပတ်ဘလီကန်တွေက အောက်လွှတ်တော်နဲ့အထက်လွှတ်တော် နှစ်ခုစလုံးမှာ အနိုင်ရရင် အမေရိ ကန်ပြည်ထောင်စုရှိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ နိုင်ငံသားတိုင်းကို ဒေါ်လာ ၅,၀၀၀ ခွဲဝေပေးပါမယ်” လို့ ထရမ့်ပ် က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒါ့ပြင် သူက “ဒီမှာ ငွေသုံးဖို့ ကနေဒါကို သွားစေချင်တာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ တရုတ်၊ ဂျာမနီကို သွားစေချင်တာမျိုး မရှိပါဘူး။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ငွေသုံးရမှာပါ။” လို့ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သုံးစွဲမှုကို ဘယ်လို စောင့်ကြည့်မယ်ဆိုတာ မသေချာပါဘူး။
ထရမ့်ပ်က ဒီလို ပေးချေမှုတွေ ကတိပေးခဲ့တာ ဒါ ပထမဆုံးအကြိမ် မဟုတ်ပါဘူး။ အရင်က အခွန်ဝင်ငွေနဲ့ ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ ချက်လက်မှတ်တွေ ထုတ်ပေးမယ်လို့ အဆိုပြုခဲ့ဖူးပါတယ်။
အတိတ်က တခြား အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားတွေကလည်း ရွေးကောက်ပွဲ အောင်မြင်မှုအတွက် စီးပွားရေးဆုလာဘ်တွေ ကတိပေးခဲ့ကြပါတယ်။
ဥပမာအားဖြင့် ဂျော်ဂျီယာပြည်နယ်က ဒီမိုကရက်တွေက ကိူဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါ အထွတ်အထိပ်ကို ရောက်နေတုံးက သူတို့ရဲ့ပါတီက အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ရင် ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ သက်သာခွင့်ပေးမယ်လို့ ကတိပေးခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်မှာ ကွန်ဂရက်က သုံးစွဲမှုကို ခွင့်ပြုထားပြီး ဒါးလတ်စ်မှာ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာမှာ သမ္မတက “Trump Dividends” လို့ အမည်ပေးထားတဲ့ ငွေပေးချေမှုတွေအတွက် ဒီလိုခွင့်ပြုချက် တောင်းခံဖို့ အစီအစဉ်ရှိမရှိကို မပြောခဲ့ပါဘူး။
ဒါပေမယ့် အမေရိကန်ဘဏ္ဍာရေးအတွက် အလုံးစုံကုန်ကျစရိတ်အပြင် အမေရိကန်သမ္မတရဲ့နောက်ဆုံးကမ်းလှမ်းချက်ဟာ ဥပဒေဆိုင်ရာမေးခွန်းတွေ ပေါ်ပေါက်စေနိုင်တယ်လို့ဆိုကြပါတယ်။
Ref; BBC
About the Author
