သက်တံ့
၂၆. ၈. ၂၀၂၆
နီပေါနိုင်ငံ ရာဆူဝါ (Rasuwa) ခရိုင်အတွင်း ပြင်းထန်သော ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် အနည်းဆုံး လူ ၇ ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ထိခိုက်ပျက်စီးသွားသော ဧရိယာများတွင် ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များက ဆက်လက် ရှာဖွေလျက်ရှိစဉ် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၄၁ ဦး ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘိုတေးကိုရှီ (Bhote Koshi) မြစ်အတွင်း ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ပျောက်ဆုံးနေသူများအနက် ၃၂ ဦးမှာ နီပေါရဲတပ်ဖွဲ့မှဖြစ်ပြီး ၉ ဦးမှာ လက်နက်ကိုင် ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ဖြစ်ကြသည်။
အဆိုပါ ရေကြီးရေလျှံမှုသည် တိဗက်နယ်စပ်အနီးရှိ တီမူရေး (Timure) နှင့် ဆယာပရူးဘေစီ (Syapru Besi) ဒေသများကို ရိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး ကျေးရွာများနှင့် မော်တော်ယာဉ်များကို မျောပါသွားစေခဲ့သည့်အပြင် လမ်းများ၊ တံတားများနှင့် ရေအားလျှပ်စစ် အဆောက်အအုံများကို ပျက်စီးစေခဲ့သည်။ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု ပမာဏအပြည့်အစုံကို ဆက်လက် စိစစ်ဆဲဖြစ်သည်။
◾️ထိခိုက်ဒေသသို့ ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်ကို စေလွှတ်
ဘိုတေးကိုရှီမြစ်အတွင်း မြစ်ရေ ရုတ်တရက် မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နီပေါလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များ ပါဝင်သည့် အကြီးစား ကယ်ဆယ်ရေးစစ်ဆင်ရေးကို စတင်ခဲ့သည်။ အာဏာပိုင်များသည် ပိတ်မိနေသူများနှင့် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေရန် ထိခိုက်ခံရသည့် လူနေရပ်ကွက်များနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ စိုက်ပျိုးဆောက်လုပ်ရေး စခန်းများတွင် လိုက်လံရှာဖွေလျက်ရှိသည်။
နီပေါဝန်ကြီးချုပ် ဗာလန်ဒရာ ရှာ (Balendra Shah) က ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် တပ်မတော်သားများ ပါဝင်သော အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များကို ထိခိုက်ခံရသည့် ဒေသသို့ စေလွှတ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“မြေနိမ့်ပိုင်းမှာ နေထိုင်သူတွေကို ဘေးလွတ်ရာနေရာတွေကို ရွှေ့ပြောင်းပေးဖို့ ညွှန်ကြားထားပါတယ်” ဟု ရှာ က ပြောသည်။
ထို့အပြင် မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ဒေသခံများအား သတိထားကြရန်လည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး “မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက်ရှိ ပြည်သူတွေအနေနဲ့ အထူးဂရုပြုကြဖို့နဲ့ သတိရှိကြဖို့ အကြံပြုပါတယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
◾️ကျေးရွာများ မျောပါသွားပြီး ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းများ ပျက်စီး
ရေကြီးရေလျှံမှု ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ဒေသများမှ ပြင်းထန်သော ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှု သတင်းများ ထွက်ပေါ်လာကြောင်း ရာဆူဝါခရိုင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး နာရန်ဒရာ ပရီယာ (Narendra Pariyar) က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ကျေးရွာတွေနဲ့ အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းစခန်းတွေ မျောပါသွားတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေ ရရှိထားပါတယ်” ဟု ပရီယာ က Reuters သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘေးအန္တရာယ်မြင့်မားမှုမှာ ဆက်လက် ဖြစ်ပေါ်နေဆဲဖြစ်သဖြင့် နောက်ဆုံး ရရှိမည့် ထိခိုက်သေဆုံးမှု စာရင်းမှာ မြင့်မားနိုင်ကြောင်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။
“လူအများအပြား ထိခိုက်သေဆုံးတာ ဒါမှမဟုတ် ပစ္စည်းဥစ္စာ ဆုံးရှုံးတာတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုချိန်မှာတော့ အတည်ပြု မပြောနိုင်သေးပါဘူး” ဟု ၎င်းက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။
ရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် လမ်းများနှင့် တံတားများအပြင် ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်း အများအပြားလည်း ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကြောင်း နီပေါ ရေအရင်းအမြစ်ဝန်ကြီးဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပျက်စီးသွားသဖြင့် ထိုဒေသတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပေးဝေမှုများလည်း ပြတ်တောက်သွားခဲ့သည်။
အစိုးရသည် ထရီရှူလီ (Trishuli) မြစ်ဝှမ်းတစ်လျှောက် မြစ်အောက်ပိုင်းရှိ ဒေသများကို သတိပေးထားပြီး မြေနိမ့်ပိုင်းနေထိုင်သူများအား ဘေးလွတ်ရာသို့ ရွှေ့ပြောင်းကြရန် အကြံပြုထားသည်။
◾️ရုတ်တရက် ရေကြီးရသည့် အကြောင်းရင်းကို စုံစမ်းစစ်ဆေးနေ
ဘိုတေးကိုရှီမြစ်အတွင်း ရေထူးခြားစွာ မြင့်တက်လာရသည့် အကြောင်းရင်းကို အာဏာပိုင်များက အတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။ ရေခဲတောင်ပေါ် ရေကန်ကျိုးပေါက် ရေကြီးမှု (GLOF) ဖြစ်နိုင်ခြေကို စိစစ်နေသည့် အချက်များထဲတွင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားထားသည်။
ဒေသတွင်း ရာသီဥတု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေးအဖွဲ့၏ အဆိုအရ ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုသည် တိဗက်ရှိ ရေခဲတောင်ပေါ် ရေကန် ရေလျှံထွက်ကျမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ကလည်း အဆိုပါမြစ်အတွင်း လူအများအပြား သေဆုံးခဲ့သည့် ရုတ်တရက် ရေကြီးမှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ယင်းဖြစ်စဉ်မှာ တိဗက်ရှိ ရေခဲတောင်ပေါ် ရေကန် ရေလျှံထွက်ကျမှုနှင့် ဆက်စပ်နေကြောင်း နောက်ပိုင်းတွင် တွေ့ရှိခဲ့ရသဖြင့် ယခုဖြစ်စဉ်သည် စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဘိုတေးကိုရှီမြစ်သည် တိဗက်တွင် စတင်မြစ်ဖျားခံပြီး နီပေါနိုင်ငံအတွင်းသို့ စီးဝင်ကာ နောက်ဆုံးတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံအတွင်းသို့ ဂန္ဓာခ် (Gandak) မြစ်အဖြစ် စီးဝင်သည့် ထရီရှူလီမြစ်နှင့် ပေါင်းဆုံသည်။
◾️လွန်ခဲ့သည့်နှစ်ကလည်း အလားတူ ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်ပွားခဲ့
ယခု နောက်ဆုံးဖြစ်ပွားခဲ့သည့် ရေကြီးမှုသည် လူ ၉ ဦး သေဆုံးကာ ၂၄ ဦး ပျောက်ဆုံးခဲ့ရသည့် ဘိုတေးကိုရှီမြစ်တစ်လျှောက် အဓိက ဘေးအန္တရာယ်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ၁ နှစ်ကျော်အကြာတွင် ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရေကြီးမှုကြောင့် နီပေါနှင့် တရုတ်အား ဆက်သွယ်ထားသည့် ချစ်ကြည်ရေးတံတား ပျက်စီးခဲ့ပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သွားလာမှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကို လပေါင်းများစွာ ပြတ်တောက်စေခဲ့သည်။ ဒေသတွင်း ရာသီဥတု စောင့်ကြည့်လေ့လာရေး အေဂျင်စီက ထိုဘေးအန္တရာယ်သည် တိဗက်ရှိ ရေခဲတောင်ပေါ် ရေကန် ရေလျှံထွက်ကျမှုကြောင့် ဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ခဲ့သည်။
နီပေါအစိုးရသည် ပျောက်ဆုံးနေသူများကို ရှာဖွေရန်နှင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများကို စိစစ်ရန်အတွက် ဟယ်လီကော်ပတာများ၊ ဆေးအဖွဲ့များနှင့် လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကို စေလွှတ်ကာ ရာဆူဝါခရိုင်အတွင်း ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ရေး လုပ်ငန်းများကို အရှိန်မြှင့် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
Ref: News 18
About the Author
