အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာလမ်းကြောင်းမှ “သေမင်းတမန်ရထားလမ်း” သို့

၁၁. ၃. ၂၀၂၆
Written by Min Thet

◾ ထိုင်း–မြန်မာနယ်စပ်ရှိ ရာစုနှစ်တစ်ခုနီးပါးကြာ တည်ရှိနေသော ပထဝီနိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်း

အရှေ့တောင်အာရှ ကုန်းမြေပိုင်း (Mainland Southeast Asia) ၏ အနောက်ဘက်အစွန်တွင် ဒေသဆိုင်ရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းအသစ်တစ်ခုကို ဆက်လက် ဆွေးနွေးနေကြပြီး စီမံကိန်းရေးဆွဲနေကြသည်။ ထိုလမ်းကြောင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ဘက် စက်မှုဒေသများမှ စတင်ကာ ကန်ချနာဘူရီ (Kanchanaburi) ကို ဖြတ်သန်းပြီး ထိုင်း–မြန်မာ နယ်စပ်ကို ကျော်လွန်ကာ မြန်မာနိုင်ငံ တနင်္သာရီဒေသသို့ ဝင်ရောက်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ အနားရှိ ထားဝယ်ဆိပ်ကမ်း (Dawei) သို့ ရောက်ရှိသည့် လမ်းကြောင်းဖြစ်သည်။

ဤလမ်းကြောင်းကို “ထားဝယ် စီးပွားရေးလမ်းကြောင်း (Dawei Economic Corridor)” ဟု ခေါ်ဆိုကြသည်။ ယင်းစီမံကိန်းသည် နက်ရှိုင်းသော ဆိပ်ကမ်းများ၊ စက်မှုဇုန်များနှင့် နယ်စပ်ဖြတ် လမ်းမကြီးများ တည်ဆောက်ရန် ရည်ရွယ်ထားပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ၏ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းနှင့် တိုက်ရိုက် ချိတ်ဆက်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။

ယင်းလမ်းကြောင်း အပြည့်အဝ တည်ဆောက်ပြီးပါက ထိုင်း၊ မြန်မာ၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ် တို့ကဲ့သို့သော အရှေ့တောင်အာရှဒေသအချို့၏ ကုန်ပစ္စည်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးသည် မလက္ကာ ရေလက်ကြားအပေါ်သာ အားထားနေရတော့မည် မဟုတ်ဘဲ မြေပြင်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာသို့ တိုက်ရိုက် ဝင်ရောက်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။

ဒေသဆိုင်ရာ စီးပွားရေးအမြင်အရ ယင်းသည် အရေးကြီးသော အခြေခံအဆောက်အအုံ စီမံကိန်းတစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော် ပထဝီနိုင်ငံရေး သမိုင်းအမြင်မှ ကြည့်လျှင် ဤခေတ်သစ် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အကြံအရာသည် လုံးဝ အသစ်တစ်ခု မဟုတ်ပေ။

ထိုင်းနိုင်ငံ အနောက်ဘက်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံအကြားရှိ တောင်တန်းလမ်းကြောင်းများတွင် သမိုင်းဝင်သော၊ အလွန်လေးလံသော အခန်းကဏ္ဍတစ်ခု ရှိနေပြီးသား ဖြစ်သည်။ ၁၉၄၀ ပြည့်နှစ်အလွန် ဒုတိယကမ္ဘာစစ် အပြင်းထန်ဆုံးကာလတွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ဤဒေသရှိ တောင်တန်းလမ်းကြောင်းများအတိုင်း ကျော်လွန်ကာ ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို ချိတ်ဆက်သော နာမည်ကြီး ရထားလမ်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ခဲ့သည်။ ထိုလမ်းကို “ထိုင်း–မြန်မာ ရထားလမ်း (Burma Railway)” ဟု ခေါ်ကြပြီး နောက်ပိုင်းတွင် လူများက “သေမင်းတမန်ရထားလမ်း” ဟု ခေါ်ဆိုလာခဲ့ကြသည်။

ယင်းရထားလမ်း၏ အရှည်မှာ ခန့်မှန်းအားဖြင့် ၄၁၅ ကီလိုမီတာရှိပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းရှိ ဘန်ပေါင် (Ban Pong) မှ စတင်ကာ ကန်ချနာဘူရီရှိ ကွေးမြစ်တံတား (Bridge over the River Kwai) ကို ဖြတ်သန်းပြီး ထိုင်း-မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ ဘုရားသုံးဆူ (Three Pagodas Pass) ကို ကျော်လွန်ကာ နောက်ဆုံးတွင် မြန်မာနိုင်ငံ မွန်ပြည်နယ်ရှိ သံဖြူဇရပ်မြို့သို့ ရောက်ရှိသည်။

တစ်နှစ်ကျော်သာ ကြာမြင့်သော တည်ဆောက်မှုကာလအတွင်း မဟာမိတ်နိုင်ငံများမှ စစ်အကျဉ်းသားများနှင့် အာရှဒေသ အလုပ်သမားများ အများအပြားကို အတင်းအဓမ္မ အလုပ် ခိုင်းစေခဲ့ကြသည်။ ဆိုးရွားသော ပတ်ဝန်းကျင်၊ ရောဂါများနှင့် အလွန်အကျွံ အလုပ်လုပ်ရခြင်းတို့ကြောင့် လူအများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြပြီး ထိုကြောင့်ပင် ယင်းရထားလမ်းကို နောက်ပိုင်းတွင် “သေမင်းတမန်ရထားလမ်း” ဟု ခေါ်ဆိုကြခြင်း ဖြစ်သည်။

◾ စစ်ပွဲအတွင်း ရထားလမ်းတည်ဆောက်မှု

၁၉၄၂ ခုနှစ်တွင် ဂျပန်စစ်တပ်သည် အရှေ့တောင်အာရှ စစ်မျက်နှာကို လျင်မြန်စွာ တိုးချဲ့ခဲ့ပြီး ထိုင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ကျယ်ပြန့်သော ဒေသများကို သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် စစ်ပွဲ ကျယ်ပြန့်လာသည်နှင့်အမျှ ဂျပန်၏ ပင်လယ်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းများသည် မဟာမိတ်တပ်များ၏ ရေငုပ်သင်္ဘောများနှင့် လေတပ်များ၏ တိုက်ခိုက်မှုများကြောင့် ပိုမိုအန္တရာယ်များလာခဲ့သည်။

မြန်မာစစ်မျက်နှာပြင်တွင် စစ်ရေးထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန် ဂျပန်စစ်တပ်သည် ထိုင်း–မြန်မာ နယ်စပ်ကို ကျော်လွန်သော ရထားလမ်းတစ်ခု တည်ဆောက်ရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။

၄၁၅ ကီလိုမီတာ အရှည်ရှိသော သေမင်းတမန် ရထားလမ်းတည်ဆောက်မှုသည် အလွန်မြန်ဆန်ခဲ့သည်။ ဂျပန်စစ်တပ်က တစ်နှစ်ကျော်အတွင်း စီမံကိန်းကို ပြီးစီးရန် တောင်းဆိုခဲ့သောကြောင့် လူအင်အား အများအပြားကို အသုံးပြုခဲ့ရသည်။

သမိုင်းဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များအရ ဗြိတိန်၊ သြစတြေးလျ၊ နယ်သာလန်နှင့် အမေရိကန်တို့မှ စစ်သားများပါဝင်သော မဟာမိတ်နိုင်ငံ စစ်အကျဉ်းသား ၆၀,၀၀၀ ခန့် နှင့် အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသများမှ အလုပ်သမား ၂၀၀,၀၀၀ ကျော်ကို အတင်းအဓမ္မ ရထားလမ်း တည်ဆောက်မှုတွင် ပါဝင်စေခဲ့သည်။

အပူချိန်မြင့်မားခြင်း၊ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းခြင်း၊ ငှက်ဖျား (Malaria)၊ ကာလဝမ်းရောဂါ (Cholera)နှင့် အာဟာရချို့တဲ့မှု(Malnutrition) တို့သည် အလုပ်ခွင်များတွင် ပျံ့နှံ့နေခဲ့သည်။

◾ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းရှိ ရထားလမ်း၏ အဆုံးမှတ်နှင့် Romusha အလုပ်သမားများ

ဘုရားသုံးဆူဂိတ်ကို ကျော်လွန်ပြီးနောက် ရထားလမ်းသည် မြန်မာနိုင်ငံ မွန်ပြည်နယ်ဒေသသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး နောက်ဆုံး သံဖြူဇရပ်တွင် အဆုံးသတ်သည်။ ဤနေရာသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ရထားလမ်း၏ အရေးအကြီးဆုံး အဆုံးမှတ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ရထားလမ်းတည်ဆောက်ရာတွင် မဟာမိတ်နိုင်ငံ စစ်အကျဉ်းသားများအပြင် “Romusha” ဟု ခေါ်သော အာရှဒေသ အလုပ်သမားများလည်း အများအပြား ပါဝင်ခဲ့ကြသည်။

Romusha သည် ဂျပန်ဘာသာမှ ဆင်းသက်လာသော စကားလုံးဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲကာလအတွင်း အတင်းအဓမ္မ လုပ်အားပေးစေခံရသော အာရှဒေသ အလုပ်သမားများကို ဆိုလိုသည်။ ဤအလုပ်သမားများသည် မြန်မာနိုင်ငံ၊ မလေးရှား၊ အင်ဒိုနီးရှားနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှ လာရောက်ခဲ့ကြသည်။

အပူပိုင်းရောဂါများ၊ အစားအစာချို့တဲ့မှုနှင့် ဆေးဝါးကုသမှု မလုံလောက်မှုတို့ကြောင့် အလုပ်သမား အများအပြား အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြသည်။

◾ သံဖြူဇရပ်ပြတိုက်နှင့် စစ်ပွဲမှတ်ဉာဏ်

ယနေ့ကာလတွင် စစ်အကျဉ်းသားများ၏ အုတ်ဂူများကို Thanbyuzayat War Cemetery တွင် တွေ့မြင်နိုင်သည်။

အနီးတွင် Thanbyuzayat Death Railway Museum ကိုလည်း တည်ထောင်ထားပြီး ထိုင်း–မြန်မာ ရထားလမ်း၏ သမိုင်းကို ပြသထားသည်။

ဤနေရာများသည် ယနေ့တွင် သမိုင်းလေ့လာသူများနှင့် ခရီးသွားများအတွက် အရေးကြီးသော သမိုင်းသက်သေများ ဖြစ်လာခဲ့သည်။

◾ သမိုင်း၏အသံ – စစ်ရထားလမ်းမှ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းသို့

ဒုတိယကမ္ဘာစစ်ကာလတွင် ဤရထားလမ်းသည် ထိုင်း–မြန်မာ နယ်စပ်ကို ဖြတ်သန်းသော ရက်စက်သော စစ်ရေးထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။

သို့သော် ယနေ့ခေတ်တွင် လူအများသည် ထိုဒေသကို ဒေသဆိုင်ရာ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လမ်းကြောင်းအဖြစ် ပြန်လည် စဉ်းစားနေကြသည်။

သမိုင်းကို မှတ်မိထားခြင်းနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို တန်ဖိုးထားခြင်းသည် ဒေသအတွက် အလွန်အရေးကြီးသည်။

ထိုင်း – မြန်မာ နယ်စပ်ရှိ တောင်တန်းများအကြားတွင် တစ်ခါက “သေမင်းတမန်ရထားလမ်း” ဟု ခေါ်ခဲ့သော ယင်းရထားလမ်းသည် ယနေ့ထိ သမိုင်း၏ သက်သေအဖြစ် တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သလို မကြာမီကာလအတွင်း ဆိုးညစ်ခဲ့သော သေမင်းတမန်ရထားလမ်းအဖြစ်မှ လူအများကို အကျိုးပြုနိုင်သော ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး လမ်းကြောင်းအဖြစ်လည်း ပြန်လည် အသက်ဝင်လာနိုင်သည်။