◾ တရားရင်ဆိုင်နေစဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် အမှုကို တရားရုံးပြင်ပ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ မီဒီယာရှေ့တွင် ငြင်းခုန်နေမည် မဟုတ်
◾ ဂမ်ဘီယာနှင့် မြန်မာအကြား တရားရင်ဆိုင်နေမှုသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာစာချုပ်များအရ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းရသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ စွပ်စွဲပြစ်တင်သည့် ကိစ္စရပ်မဟုတ်ကြောင်း အလေးအနက် ထောက်ပြလို
၁၃.၁.၂၀၂၆
Written by Nay Yaung Lin
ဂမ်ဘီယာနှင့် မြန်မာတို့အကြားတရားရင်ဆိုင်နေခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ တရားရုံး (ICJ) ၏ကြားနာပွဲသို့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ တက်ရောက်နေလျက်ရှိရာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အနေဖြင့် ဇန်နဝါရီ ၁၆ ရက်ကစတင်၍ ဂမ်ဘီယာ၏ စွပ်စွဲချက်များကို ခိုင်မာသည့် သက်သေအထောက်အထားဖြင့် တရားရုံးသို့ လျှောက်လဲသွားမည်ဟု နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဇန်နဝါရီ ၁၃ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်လိုက်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့် တရားရုံး၏ အခန်းကဏ္ဍကို အလေးထားယုံကြည်ကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် ဂမ်ဘီယာနှင့် မြန်မာတို့အကြား တရားရင်ဆိုင်နေခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ကြားနာပွဲသို့ တက်ရောက်လျက်ရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကြီးလေးသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေကို ချိုးဖောက်သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသဖြင့် အဆိုပါ တရားစီရင်မှုသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အလွန်အရေးကြီးပြီး ယင်းကြောင့် မြန်မာအစိုးရအနေဖြင့် နိုင်ငံနှင့် ပြည်သူ့တို့၏ ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်နိုင်ရေးအတွက် အခြေအမြစ်မရှိသော အချက်အလက်များကို အခြေခံသည့် တစ်ဖက်သတ်အစီရင်ခံစာများသည် အမှန်တရားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ခြင်း မရှိကြောင်းတို့ကို တရားရုံးအား ပြသရန်တာဝန်ရှိကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဆက်လက်၍ မြန်မာနိုင်ငံသည် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး၏ ဆင်ခြင်သုံးသပ်နိုင်မှု၊ လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတမှု တို့အပေါ် ယုံကြည်မှုအပြည့်အဝရှိပြီး တရားရုံးအနေဖြင့် သက်သေအထောက်အထားများကို ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျစွာ သုံးသပ်လျက် လူမျိုးသုဉ်းစေမှုကို တားဆီးရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်ပါ ဥပဒေမူဘောင်များနှင့် အချက်အလက်မှန်များကို အခြေခံ၍ တရားမျှတပြီး မှန်ကန်သော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်နိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ထို့ကြောင့် ဂမ်ဘီယာ၏ ပထမအကျော့ လျှောက်လဲချက်များအပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၆ ရက်မှစ၍ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဂမ်ဘီယာ၏ စွပ်စွဲချက်များသည် အချက်အလက်အရနှင့် ဥပဒေ ကြောင်းအရ မှန်ကန်မှုရှိသော အချက်အလက်များမဟုတ်ကြောင်းကို ခိုင်မာသည့်သက်သေအထောက် အထား အစုံအလင်ဖြင့် တရားရုံးသို့ လျှောက်လဲသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ တရားရင်ဆိုင်နေစဉ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသည် အမှုကို တရားရုံးပြင်ပ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံတကာ မီဒီယာရှေ့တွင် ငြင်းခုန်နေမည် မဟုတ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန တစ်ပါတည်း အသိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။
ဆက်လက်၍ ဂမ်ဘီယာနှင့် မြန်မာအကြား တရားရင်ဆိုင်နေမှုသည် သက်ဆိုင်ရာနှစ်နိုင်ငံအကြား အပြည် ပြည်ဆိုင်ရာစာချုပ်များ၏ အဓိပ္ပါယ်ဖွင့်ဆိုချက်နှင့်အညီ ဥပဒေကြောင်းအရ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်း ရသည့် လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအရ စွပ်စွဲပြစ်တင်သည့်ကိစ္စရပ်မဟုတ်ကြောင်း အလေးအနက် ထောက်ပြလိုကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် စွပ်စွဲချက်များကို တရားရုံး၏ ရှေ့မှောက်တွင် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်း သွားမည်ဖြစ်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာဥပဒေနယ်ပယ်၌ တရားဥပဒေစိုးမိုးမှုရှိရေးအတွက် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး အပေါ် ယုံကြည်မှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ဖြင့် အလေးအနက်ထား ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းကို ပြသသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြသတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။
တစ်ဖက်တွင်လည်း မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် လူသားချင်းစာနာ ထောက်ထားမှုနှင့် နေရပ်စွန့်ခွာသူများအရေးကိစ္စရပ်များ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၊ အခြားနိုင်ငံတကာ မိတ်ဆွေများနှင့် ဆက်လက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းတွင် မည်သို့ပင် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့စေကာမူ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ယင်းကိစ္စ အောင်မြင်မှုရရှိရန် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဖော်ပြထားသည်။
ထို့ကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် နိုင်ငံ၏နယ်နိမိတ်အတွင်း အမှန်တကယ်နေထိုင်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိနေသော နေရပ်စွန့်ခွာသူများအား ပြန်လည်လက်ခံနေရာချထားရေး လုပ်ငန်းစဉ်ကို ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံနှင့် ချုပ်ဆိုထားသည့် နှစ်နိုင်ငံ သဘောတူစာချုပ်ပါ ကတိကဝတ်များအတိုင်း အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထို့အပြင် အခြေအနေပေးပါက ရခိုင်ပြည်နယ်မှ နေရပ်စွန့်ခွာသူများ ဘေးကင်းလုံခြုံပြီး ဆန္ဒအလျှောက် ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ ပြန်လည် လာရောက်နိုင်ရေးအတွက် ကုလသမဂ္ဂဖွံ့ဖြိုးမှုအစီအစဉ် (UNDP)၊ ကုလသမဂ္ဂ ဒုက္ခသည်များဆိုင်ရာ မဟာ မင်းကြီးရုံး (UNHCR)တို့နှင့် သုံးပွင့်ဆိုင် သဘောတူညီမှုများနှင့်အညီ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပြုနိုင် ရန် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများပြုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အသိုက်အဝန်း၏ တာဝန်ရှိအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ၁၉၄၈ ခုနှစ်၊ လူမျိုးသုဉ်းစေမှုကို တားဆီးရေးနှင့် ပြစ်ဒဏ်ပေးရေးဆိုင်ရာ သဘောတူစာချုပ်၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သည့် မြန်မာနိုင်ငံသည် အမှုစတင်သည့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလကတည်းက တရားရုံးနှင့် အပြုသဘော ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး တရားစီရင်မှု အဆင့်အားလုံးတွင် ပါဝင်ရင်ဆိုင်ခဲ့သည့်အပြင် တရားရုံးကချမှတ်သည့် အမိန့်များ၊ တရားစီရင်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ကြားဖြတ်စီမံဆောင်ရွက်ချက် အမိန့်များကို အပြည့်အဝလေးစား လိုက်နာ ခဲ့ပြီး တရားရုံးက သတ်မှတ်ထားသည့် ကာလအလိုက် အစီရင်ခံစာများကို တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
About the Author
